Gagmay’ng Simbahahong Katilingban (BEC) Pamaagi sa Kahiusahan ug Pagsalmot sa Misyon

Gagmay’ng Simbahahong Katilingban (BEC)

Pamaagi sa Kahiusahan ug Pagsalmot sa Misyon

Fr. Amado L. Picardal, CSsR, STD

Gihubad sa pinulongang cebuano ni: Fr. Dondon A. Magale – Diocese of Dipolog


Ang Catholic Bishops Conference of the Philippines kun CBCP mideklarar sa tuig 2017 isip Tuig sa Parokya ingon nga Kahiusahan sa mga komunidad o katilingban.  Ang “sulat-  awhag” sa CBCP nga, “Sa Panahon sa Bag-ong Ebanghelisasyon” naghulagway sa duso niining tuiga:

“Kini mao ang tuig diin kita mas mo-ila pag-ayo dili lamang sa mga gambalay sa pagdumala sa atong mga diosesis ug mga parokya apan usab sa kalidad sa hugot nga pagtuo sa kinabuhi diha sa parokya, sa panag-ambitay, pagkasakop, ug sa pagpakiglambigit sa mga sakop niini. Sa usa ka espesyal nga paagi kita mahibalo sa atong mga paningkamot sa paghimo sa parokya nga usa ka panag-ambitay sa mga katilingban, usa ka panag-ambitay sa Gagmay’ng Simbahanong Katilingban ug sa mga katilingban nga binase sa Panaad sa Pagtoo ug sa mga kalihokan sa Simbahan. Atong ilhon pag-ayo ug ipatuman ang mga lakang kun unsaon sa mga katilingban nga nagpahinungod sa kinabuhi mahimong mas labaw pa nga mahiusa ngadto sa kinabuhi ug misyon sa parokya. Sa laktud nga pagka-estorya, ang sentro sa atong tahas mao ang pagtukod sa usa ka parokya isip matuod nga katilingbang matuohon nga miduyog-ambit diha sa  kinabuhi sa iyang katawhan. “

 

Ang gihatagan ug dakong pagtagad alang niining tuiga mao ang pagtukod ug pagpadasig sa Gagmayng Simbahanong Katilingban sa matag parokya ingon nga nga paagi sa panaghiusa ug pagsalmot sa misyon uban sa aktibong pag-apil sa ubang mga katilingbang matuohon, mga organisasyon, mga kalihukan ug mga kapunongan sa mga layko.

 

Ang tema sa 2017 nahisubay sa panglantaw sa PCP II mahitungod sa nabag-o nga Simbahan binase usab sa panglantaw sa Vatican II mahitungod sa Simbahan: Ang Simbahan isip Katilingban sa mga Tinun-an nga nagkahiusa ug nagasalmot sa misyon isip parianon, propetikanhon ug harianong katawhan ug isip Simbahan sa mga Kabos. Alang sa PCP II, kining panglantaw sa Simbahan makita diha sa Gagmay’ng Simbahanong Katilingban.

 

Ang PCP II naglambigit sa panaghiusa ngadto sa partisipasyon o pagsalmot  sa misyon.

“Ang partisipasyon usa ka importante kaayo nga bahin sa Simbahan isip katilingbanong panaghiusa … Sa Pilipinas, ang partisipasyon alang sa  kadaghanan, nagpasabot nga naghimo kini sa mga layko sa  mas hingpit nga  pag-apil  diha sa kinabuhi sa Simbahan ug sa iyang tahas sa misyon.” (PCP II 98-99).

 

Ang kalambigitan tali sa panaghiusa ug sa misyon mas gipaklaro  pa gayud sa diha nga ang PCP II nagpahayag nga “ang Simbahan mao ang  kahiusahan nga  naga-Misyon .” Ang Pag-apil sa Misyon isip kahiusahan  magpasabot nga ang tanan — gikan sa pundok sa mga kaparian ngadto na sa mga layko — dili lang kutob sa  pag-apil sa proseso sa paghimo ug desisyon o diha sa pagdumala.  Ang pag-apil nalambigit sa Misyon — ilabi na ang tulo ka tahas sa pagka-propeta, pagka-pari ug pagka-hari.

 

Busa, ang Simbahan mao ang kahi-usahan nga nagasalmot  sa misyon. Ang mga BEC nga giisip ingon nga usa ka bag-ong paagi sa pagka Simbahan mao usab ang nahimong  paagi sa katilingbanong panaghiusa, sa partisipasyon o pagsalmot sa misyon.

 

Angay  klarohon nato pag-ayo kon unsa gayud ang BECs (GSKs) ug unsay buot ipasabot sa ilang pagka- paagi sa kahiusahan, partisipasyon ug misyon.

 

Sa pag-ila nato sa parokya isip kahiusahan  sa mga katilingban — kini nagapunting una sa tanan sa mga BEC apan dili lang sila. Apil usab niini ang ubang kapunongang layko nga ang mga miembro sakop usab sa parokya.

 

Ang mga BEC maoy mga lokal nga katilingbang Kristiyanong Katoliko diha sa mga kasilinganan ug sa mga kabaranggayan sulod sa parokya. Ang mga sakop niini  suod sa usa’g usa ug nag-isip sa ilang kaugalingon nga mga higala, ug mga igsoon diha sa Ginoo. Sila kanunayng nagtigom aron sa pag-inambitay sa Pulong sa Diyos ug nagapuyo niini diha sa ilang inadlaw-adlaw nga kinabuhi, sa pag-ampo ug sa pagsaulog sa ilang hugot nga pagtuo. Sila nanag-ambitay sa ilang mga kapangitaan o bahandi ug nangita og mga pamaagi sa pagtabang ug pag-alagad sa usa’g usa  labi na sa  mga kabus ug sa pagtubag sa ilang mga problema. Sila nailhan pinaagi sa nagkalain-laing ngalan (GKK, GSK, MSK, Gimong, SISA, ug uban pa). Adunay nagkalain-laing mga matang ug mga porma ang BEC:

-          Mga katalingbang nakasentro kapilya – 40 ngadto sa 100 ka mga pamilya nga nagkatigom sa ilang kapilya para sa nagkalain-laing kalihokan.

-          Mga katilingbang naay kapilya apan gibahin-bahin sa mas gagmay’ng grupo   mga pamilya (Family Groupings o FG) o mga selda(gilangkoban sa 7-15 ka mga pamilya matag FG).

-           Grupo sa mga pamilya o selda nga walay kapilya (gilambigt ang mga FGs p selda ingon sa usa ka katilingban / BEC)

 

Ang PCP II miila sa BECs isip maoy pagpadayag sa handurawan sa usa ka nabag-o nga Simbahan nga katilingbanong kahiusahan:

“Ang atong handurawan sa Simbahan isip kahiusahan, partisipasyon ug misyon, Simbahan ingon nga Parianon,         Propetikanhon ug harianong mga tawo, ug isip Simbahan sa mga Kabus, usa ka Simbahan nga nabag-o, karon nakakita og pagpadayag sa usa ka simbahanon nga kalihukan. Kini mao ang  kalihokan aron sa pagpalambo sa Basic Ecclesial Communities.”(# 137)

 

“Sila gagmay nga mga katilingban sa mga Kristohanon, kasagaran   mga pamilya nga nagkahiusa sa panagtigum libot sa Pulong sa  Dios ug sa Eyukaristiya. Kining katilingban nahiusa sa ilang mga magbalantay (kapari-an) apan gialagaran sa kanunay pinaagi sa mga  layko nga pangulo. Ang mga sakop nakaila sa usa’g usa diha sa ilang tagsa-tagsa ka ngalan, ug nagpaambit dili lamang sa Pulong sa Diyos ug sa Eyukaristiya kun dili usab sa ilang mga problema sa materyal ug sa espirituwal. Sila adunay usa ka lig-on nga pagbati sa pagkasakop ug sa responsibilidad alang sa usa’g usa. “(PCP II 138)

 

Si San Juan Pablo II naghulagway sa BECs isip kabahin sa paningkamot sa pagbahin-bahin  sa katilingban sa parokya ug isipon sila ingon nga  timaan og paagi alang sa usa ka mas lawom nga panaghiusa

“Kini mao ang mga grupo sa mga Kristohanon nga, sa ang-ang sa pamilya o sa usa ka susamang kahimtang, nagkatapok aron sa pag-ampo, pagbasa sa Kasulatan, katekismo, ug panaghisgot-hisgot sa mga tawhanon ug sa simbahanon nga mga problema uban sa usa ka panglantaw sa usa ka susamang pasalig. Kining mga katilingban mao ang usa ka timaan sa kalagsik (vitality) sulod sa Simbahan, usa ka instrumento sa pormasyon ug ebanghelisasyon, ug ang usa ka lig-on nga sinugdanan alang sa usa ka bag-ong katilingban nga gibase sa usa ka “sibilisasyon sa gugma” (civilization of love.) Kining maong katilingban nagpabalhin ug nag-organisar sa katilingban sa parokya, diin sila kanunay nga magpabilin nga nagkahiusa. Nakagamut sila diha sa mga makalolooy’ng kaigsoonan (less privileged) ug lagyo nga mga dapit, ug nahimong usa ka patubo sa Kristohanong kinabuhi, sa pag-atiman alang sa mga kabus ug sa mga gipasagdan, ug sa pasalig alang sa kausaban sa katilingban. Diha kanila, ang matag Kristiyano nakasinati og katilingban, ug busa nakaamgo nga siya adunay aktibo nga papel ug gidasig sa pagpa-ambit sa komon nga buluhaton. Busa, kining maong mga katilingban nahimong usa ka paagi sa ebanghelisasyon ug sa pagsugodsa pagmantala sa Ebanghelyo, ug nahimong usa ka tinubdan sa bag-ong ministeryo. “

 

“Tungod kay ang Simbahan mao man ang kahiusahan, ang bag-ong BEC, kon sila tinuod nga nagpuyo diha sa kahiusahan sa Simbahan, mao ang usa ka tinuod nga pagpadayag sa panaghiusang katilingbanon ug sa paagi alang sa pagtukod sa usa ka mas halawom nga panaghiusa. Tungod niini sila ang nahimong tinubdan alang sa dakong paglaum alang sa kinabuhi sa Simbahan.” (RM 51)

 

Sa unsang paagi nga ang BECs mahimong tinuod nga timaan sa panaghiusa? Ang mga sakop makasinati sa bugkos sa panaghiusa nga nagabase sa gipanag-ambitan nga pagtoo (shared faith), nga gisaulog sa pagpikas-pikas sa pan, nga gipadayag diha sa pag-ambitay sa materyal nga mga butang (Buhat 2: 42ff).

 

Diha sa mga BECs (GKK) ang mga sakop nakaila sa usa’g usa, aduna silay usa ka lig-on nga pagbati sa pagkasakop ug responsibilidad alang sa usa’g usa. Nagkinabuhi sila ingo’g mga igsoon, isip katilingban sa mga higala – kapuso, kapamilya, kaibigan, kapitbahay. Ang Katolikong pamilya nalambigit sa ubang mga pamilya diha sa mga kasilinganan ug naumol ingon og pundok sa pamilya o selda (BEC cells). Ang mga selda sa kasilinganan o mga pundok sa panimalay nalambigit sa usa’g usa ug naglangkob sa Chapel-level o area level BECs. Kining mga BECs  nalambigit sa uban pa nga mga BECs).

 

Adunay daghang mga selebrasyon ug pakig-ambitay sa lamesa (table-fellowship) diha sa GKK (BECs)— uban sa yano ug ordinayong mga pagkaon ngadto sa kasaulogan sa kapistahan. Ang kasaulogan sa Eyukaristiya nahimong mas makahuluganon tungod kay kini nagpadayag ug nagsaulog sa kinabuhi sa panag-ambitay— sa panaghiusa, panaghigalaay, pagpaambit ug pag-apil sa mga sakop.

 

Ang pag-inambitay sa panahon, talento ug bahandi mao ang usa ka importante nga pagpadayag sa kahiusahan. Kini nagpasabot sa pagpuyo sa usa ka espirituwalidad sa pagkatinugyanan. Kini makamugna og usa ka espiritu sa boluntarismo (pagpakigbahin sa panahon ug talento). Ang ubang mga GKKs (BECs) nagsagop sa usa ka “modified tithing system”  (pagpa-ambit sa bahandi) nga ilang kabubot-on. Aduna usay sistema sa pagtinabangay ug income generating projects nga gitukod sa pagtabang sa mga nagkinahanglang miyembro o bisan gani kadtong dili sakop sa ilang katilingban. Ang ubang mga GKKs (BECs) sa kabukiran nga mga lugar nagbuhat og komunal nga umahan (communal farm). Daghan usab ang nag-organisar og mga kooperatiba.

 

Sa mga BECs, ang mga sakop nagpadayag sa ilang panag-ambitay sa mas hingpit sa ilang pagkahiusa ug aktibo nga pag-apil sa pagtuman sa ilang tulo ka misyon. Kini mao ang propetanhong misyon — sa pagmantala ug paghatag sa pagpamatuod sa Pulong sa Dios, ang Maayong Balita, ingon man sa pagsalikway sa nakitang kadautan diha sa katilingban. Kini mao ang mga parianon nga misyon — pinaagi sa aktibo nga pagsalmot sa mga liturhikanhon nga kasaulogan. Kini mao ang harianong/alagad nga misyon — sa pagtrabaho alang sa gingharian, alang sa hustisya, sa kalinaw ug sa integridad sa mga nilalang. Kini mao ang misyon alang sa kausaban sa katilingban.

 

Ang mga BECs/GKK  nagdala sa ilang misyon diha sa parokya, sugod sa ilang kaugalingon nga kasilinganan, diha sa barangay o sa baryo, sa kasikbit nga mga katilingban. Sila miadto sa kadaplinan sa parokya ug mitunol sa ilang tabang ngadto sa mga tawo ng binunyagan na apan wala matudloi pag-ayo sa pagtoo, kadtong mga tawo nga talagsa ra o seasonal nga mga Katoliko, kadtong mga nahimulag gikan sa Simbahan. Sila miapil sa pakigsabot-sabot uban sa mga Kristohanon gikan sa ubang mga denominasyon o sekta ug sa mga tawo nga gikan sa ubang mga relihiyon.

 

Daghang mga GKKs (BECs) nga wala pa makaamgo niining handurawan sa usa ka nabag-o nga Simbahan. Ang tahas sa mga pari ug mga layko niining panahona ug sa umaabot pa sa Tuig sa Parokyaisip Kaambitan sa mga Katilingban mao ang pagtukod ug pagpahimsog sa GKKs (BECs) aron sila mahimong tinuod nga paagi sa  ahente sa kahiusahan, partisipasyon ug misyon. Sa maong paagi, sila sa tinuoray mahimong kadtong giingon ni Papa Francisco nga “Katilingban sa Misyonaryong mga Tinun-an.”(Evangelii Gaudium).

 

 

 

#PB:mbc#PD:11/29/16@10:48PM